TNK-BP là 1 trong những liên doanh sinh lợi nhiều nhất cho BP
Thương vụ này có thể mang lại cho BP thêm 30 tỷ USD, giúp tập đoàn này có thêm kinh phí để tiếp tục dọn dẹp hậu quả vụ tràn dầu trên vịnh Mexico hồi năm 2010 và chi trả cho các khoản tiền phạt tiềm năng liên quan đến tai nạn này.
Tuy nhiên, bán cổ phần trong TNK-BP cũng có nghĩa là BP sẽ mất đi một khoản cổ tức không nhỏ và khoảng 30% sản lượng dầu mỏ mỗi năm. Năm ngoái, cổ tức của BP ở TNK-BP đạt tới 3,7 tỷ USD.
BP trước đó đã cho biết TNK-BP là một tài sản cốt lõi của hãng. Dự định bán cổ phần của BP là sự thừa nhận về tình trạng khó trụ vững được của liên doanh sau nhiều năm bất đồng với đối tác AAR Consortium – một nhóm 4 tỉ phú Liên Xô (cũ).
Ngày 29/5 vừa qua, 1 trong 4 tỉ phú của AAR Consortium là Mikhail Fridman đã từ chức Giám đốc điều hành của TNK-BP – một động thái được coi là biểu hiện sự rạn nứt trong quan hệ với BP.
Về phía BP, họ cho rằng động thái này là hình thức buộc BP phải mua cổ phần của AAR trong liên doanh.
BP đã đầu tư gần 8 tỷ USD tiền mặt, cổ phiếu và tài sản để hình thành nên liên doanh TNK-BP với AAR vào năm 2003 trong nỗ lực mở rộng sản xuất kinh doanh sang Nga. Đây là một thành công tài chính to lớn của BP khi mỗi năm, cổ tức từ liên doanh này mang lại cho BP trung bình khoảng 19 tỷ USD, chiếm khoảng 10% lợi nhuận của hãng, mặc dù thuế suất dầu mỏ của Nga thuộc loại cao.
Tuy nhiên, ngay sau khi liên doanh được thành lập, Kremlin lại sử dụng nhiều biện pháp để dành ưu đãi nhiều hơn cho các tập đoàn năng lượng nhà nước, do đó, hạn chế khả năng mở rộng của TNK-BP ở Nga.
Trong khi đó, BP lại liên tục có những tranh chấp bất đồng với các đồng chủ sở hữu của TNK-BP, dẫn đến lo ngại rằng BP có thể bị mất quyền lợi hoặc giảm dần ảnh hưởng trong TNK-BP.
Năm 2008, Giám đốc điều hành của BP và sau đó là Giám đốc điều hành của TNK-BP, Bob Dudley, đã buộc phải “chạy trốn” khỏi nước Nga sau những áp lực mà ông ta mô tả là “chiến dịch quấy rối” từ AAR. Trước đó, BP đã kiểm soát TNK-BP rất hiệu quả.
BP đã từng đề nghị mua cổ phần của AAR với giá khoảng 32 tỷ USD vào năm 2011, theo một nguồn tin của BP, vào thời điểm đó, sau khi mâu thuẫn giữa 2 đồng chủ sở hữu được thổi bùng lên do quyết định ký với Rosneft một thỏa thuận thăm dò dầu khí ở Bắc Cực của BP.
Tuy nhiên, thỏa thuận này đã đổ vỡ và một thỏa thuận của các cổ đông của TNK-BP đã buộc BP phải sử dụng TNK-BP như một phương tiện chính để mở rộng hoạt động ở Nga chứ không phải một đối tác nào khác.
Bán cổ phần ở TNK-BP, BP sẽ được giải phóng để có thể ký các thỏa thuận liên doanh khác trong tương lai, tuy rằng trước mắt, không phải sự lựa chọn nào cũng là “con gà đẻ trứng vàng” như TNK-BP.
Phương Anh (Theo Reuters)