Cận cảnh “con gấu lớn” Đại Hùng

“Đại Hùng” nghĩa là con gấu lớn, có lẽ người đầu tiên đặt tên cho mỏ Đại Hùng đã rất kỳ vọng về trữ lượng mỏ, và “Đại Hùng” sẽ còn là cái tên ghi một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của ngành Dầu khí Việt Nam, khi ngày 22/4, Xí nghiệp Liên doanh Vietsovpetro sẽ cho hạ thủy khối chân đế giàn khoan Đại Hùng 2. Đây là dự án chế tạo và lắp đặt công trình biển cố định ở độ sâu lớn hơn 110m nước đầu tiên được thực hiện bởi những kỹ sư, công nhân Việt Nam.
Đã sẵn sàng ra biển
Khu căn cứ trên bờ của Xí nghiệp Xây lắp khảo sát và Sửa chữa công trình dầu khí (Xí nghiệp XLKS&SC CTDK) của Vietsovpetro những ngày này thật tấp nập, giờ G chỉ còn ít ngày nữa, nhịp công việc khẩn trương trên từng cụm sản xuất, khẩn trương đến độ, Xí nghiệp xây lắp cùng các tốp thợ của các nhà thầu khác phải bố trí, chia nhau làm thêm cả ngày lẫn đêm. Ăn, ngủ, nghỉ tại công trường. 12 giờ trưa, gió biển kéo theo cái nóng tấp vào hầm hập, những chiếc nón màu trắng vẫn chụm lại, những tiếng gõ, những mối hàn tóe lửa.
Khu thượng tầng giàn khoan Đại Hùng 2.

Hai khối sắt khổng lồ, hoàng tráng trước mắt tôi được kỹ sư Vũ Văn Bằng giới thiệu là “con gấu lớn” – Đại Hùng 2. Khối màu đỏ là thượng tầng – topside, khối lắp ráp toàn thép ống to lớn hơn màu đen xám được giới thiệu là chân đế (Jacket) giàn khoan biển cố định lớn nhất từ trước đến nay do người Việt Nam thi công. Anh Vũ Bằng cho biết, tính tới thời điểm hiện tại, khi dự án đang đi vào giai đoạn hạ thủy và chuẩn bị cho quá trình lắp đặt ngoài khơi, dự án phát triển mỏ Đại Hùng đã đạt được gần 480 ngày làm việc an toàn và 1.300.000 giờ làm việc an toàn. Kỹ sư Bằng hồ hởi: “Khối thượng tầng và chân đế anh nhìn thấy đây, hơn 400 ngày trước chỉ là những cấu kiện nhỏ lẻ rời rạc”.
Theo kỹ sư Bằng, việc hạ thủy và lắp đặt thành công giàn khoan Đại Hùng 2 đã chính thức khẳng định một bước tiến mới đột phá về năng lực và công nghệ xây dựng công trình khai thác dầu khí ở biển sâu trên 100m nước. Trước đó, đa số các công trình khai thác dầu khí biển được chế tạo ở Vietsovpetro có độ sâu nước làm việc không quá 60m. Việc chế tạo lắp đặt công trình biển cố định ở độ sâu trên 100m nước với những thay đổi lớn về trọng lượng và kích thước của công trình đã kéo theo sự thay đổi cơ bản về công nghệ thi công và tư duy về quản lý dự án. Để thực hiện được điều này, Vietsovpetro đã có những bước chuẩn bị rất căn bản và đồng bộ về đào tạo con người, cơ sở vật chất và phương tiện thiết bị từ nhiều năm trước, cử hàng loạt cán bộ theo sát dự án ngay từ những giai đoạn thiết kế đầu tiên, đầu tư cải tạo nâng cấp hệ thống đường trượt, bến cảng của bãi lắp ráp, mua mới thiết bị nâng, hoán cải nâng cấp sà lan và các thiết bị phục vụ vận chuyển và đánh chìm… Trước những thay đổi căn bản đó, đội ngũ lãnh đão quản lý, kỹ sư, công nhân tham gia thực hiện dự án đã phải tập trung cao độ về trí tuệ và sức lực để làm chủ được kỹ thuật và công nghệ mới…
Với sự chuẩn bị chủ động tích cực như vậy, cộng thêm bề dày kinh nghiệm và uy tín của một đơn vị luôn đi đầu về xây lắp công trình biển ở Việt Nam trong gần 30 năm qua, Liên doanh Vietsovpetro đã được chỉ định làm tổng thầu phát triển mỏ Đại Hùng giai đoạn II, bao gồm: thiết kế, mua sắm, chế tạo, lắp đặt, đấu nối, vận hành thử giàn đầu giếng Đại Hùng 2 (WHP-DH2) và cải hoán ngoài khơi giàn khoan bán chìm hiện có Đại Hùng 1 (FPU-DH1). Hai giàn này sẽ được kết nối và vận hành đồng bộ với nhau khi dự án được hoàn thành. Riêng giàn Đại Hùng 2 có khối thượng tầng nặng 1.064 tấn, khối chân đế nặng 4.832 tấn, 2.000 tấn ống cọc thép.
Các công nhân đang hoàn thiện những công đoạn cuối cùng trên khu thượng tầng.

Kỹ sư Vũ Bằng cho biết: Khi tiến hành thi công giàn khoan Đại Hùng 2 cũng đã gặp không ít khó khăn vì đây là dự án công trình biển cố định ở độ sâu lớn hơn 110m nước đầu tiên được thực hiện bởi người Việt Nam, rồi những khắc nghiệt về thời tiết trong năm 2011, khó khăn về thiết bị nâng hạ trong quá trình triển khai thi công trên bờ, những vướng mắc về tàu bè, đặc biệt là tàu cẩu trong quá trình lắp đặt biển. Lạm phát khiến các gói thầu, đặc biệt gói thầu thực hiện dưới dạng hoàn trả trực tiếp, đều bị vượt giá dự toán. Vướng mắc ở các gói thầu trên làm chậm quá trình bàn giao vật tư và ảnh hưởng đến việc thi công và lắp đặt. Tuy nhiên, được sự ủng hộ của lãnh đạo Vietsovpetro. Sự đoàn kết, quyết tâm của CBCNV Vietsovpetro và các nhà thầu phụ, cho đến nay, phần thi công trên bờ cho kết cấu Jacket & Topside đã hoàn thiện, chỉ chờ giờ G.
Ngày 18/4, chân đế giàn khoan đã được hạ thủy xuống sà lan. Ngày 22/4 lai dắt ra mỏ Đại Hùng, sau đó sử dụng con lăn phóng xuống biển, cố định chân đế rồi lắp ráp với khu thượng tầng, đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam thực hiện phương pháp này để lắp ráp giàn khoan…
Những dấu mốc lịch sử
Theo thông tin chúng tôi có được: mỏ Đại Hùng thuộc lô 05.1A cách bờ biển phía nam khoảng 250km. Dự án Đại Hùng giai đoạn 2 bao gồm việc thi công và lắp đặt 01 giàn khoan Đại Hùng 2 và hoán cải giàn FPU-DH1 cho phù hợp với việc đấu nối các kết cấu thiết bị mới, với mục tiêu khai thác các giếng khu vực phía nam vào năm 2011 (sản lượng ước tính khoảng 18.000 thùng/ngày). Dự kiến dòng dầu đầu tiên sẽ được khai thác trong tháng 9/2011.
Theo sử liệu của Vietsovpetro, mỏ Đại Hùng đã được phát hiện vào năm 1988, thuộc vùng nước sâu. Độ sâu mực nước biển tại khu mỏ khoảng 110m. Công nghệ khai thác ngầm phức tạp, chi phí đầu tư và sản xuất lớn, cấu trúc dạng phân khối nhỏ do bị chia cắt bởi hệ thống đứt gãy ngang dọc, sản lượng khai thác thấp do đó giá thành khai thác/thùng dầu vào loại cao nhất nhì khu vực. Trước những khó khăn trên, qua thời gian hầu hết các nhà thầu nước ngoài đều lần lượt rút khỏi dự án do không vượt qua được những thách thức về kinh tế cũng như kỹ thuật.
Sau khi các đối tác nước ngoài rút lui, dự án được Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) giao cho Tổng Công ty Thăm dò Khai thác dầu khí (PVEP) tiếp nhận và tiếp tục triển khai hoạt động khai thác. Những ngày đầu mới tiếp nhận thật sự gian nan với vô vàn những khó khăn: thiếu hụt lao động, thiết bị sản xuất hư hỏng nặng, phụ tùng thiết bị thay thế khan hiếm. Nhưng bằng những nỗ lực, sáng tạo không biết mệt mỏi, kỹ sư và công nhân của PVN, cụ thể là PVEP đã dần chinh phục được “con gấu lớn” – Đại Hùng và cho một hiệu quả kinh tế cao.
Khối chân đế giàn Đại Hùng 2 khi còn ở trên bờ.

Năm 2006, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định phê duyệt Báo cáo trữ lượng dầu khí mỏ Đại Hùng, Lô 05-1 do Tổng Công ty Thăm dò và Khai thác Dầu khí lập (PVEP). Theo đó, trữ lượng dầu khí tại chỗ mức 2P xác suất 50% của mỏ Đại Hùng là 354,6 triệu thùng (tương đương 48,7 triệu tấn) dầu; 34,04 tỉ bộ khối (tương đương 8,482 tỉ m3) khí và 1,48 triệu thùng (tương đương 0,19 triệu tấn) condensate (số liệu tính đến tháng 10/2005).
Đến tháng 3/2010, Công ty PVEP Đại Hùng (đơn vị thành viên của Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí) và Vietsovpetro đã ký hợp đồng trọn gói EPCI để phát triển mỏ giai đoạn II theo phạm vi công việc như đã đề cập ở trên.  Thời điểm cho dòng dầu đầu tiên dự kiến vào ngày 2/9/2011.
Kỹ sư Vũ Bằng chỉ sang khối chân đế nằm sát biển và cho biết  đấy là chân đế Mộc Tinh trong dự án Biển Đông, cũng do Vietsovpetro làm tổng thầu. So với Đại Hùng 2, Mộc Tinh còn đồ sộ hơn nhiều, khối lượng thi công khoảng trên 13.000 tấn kết cấu kim loại, chân đế giàn khoan khai thác Mộc Tinh là chân đế nước sâu, có chiều cao khoảng 130m, trong đó, khối chân đế nặng khoảng 6.200 tấn, gồm 4 panel chính, 2 panel phụ và 7 mặt ngang; các cọc nặng 3.700 tấn, khối thượng tầng nặng 2.800 tấn, khối sân bay và Block nhà ở nặng 420 tấn, cần đuốc nặng 200 tấn. Khối chân đế giàn Mộc Tinh đã được khởi công từ tháng 6/2010 và sẽ được hoàn tất chế tạo trên bờ để hạ thủy vào tháng 7/2011. Để thi công khối chân đế và khối thượng tầng giàn Mộc Tinh, Vietsovpetro và các nhà thầu đã phải huy động hàng ngàn công nhân tay nghề cao, thi công trong vòng 14 tháng. Dự án Biển Đông gồm hai giàn cố định là Hải Thạch và Mộc Tinh để khai thác các mỏ khí ở các lô 05-1, 05-2 và 05-3 trên thềm lục địa Nam Việt Nam. Nơi có độ sâu nước biển từ 115 đến 140m. Đây sẽ tiếp tục là các công trình biển cố định ở độ sâu nước lớn nhất từ trước đến nay được chế tạo và xây dựng ở Việt Nam bằng nội lực của các nhà thầu trong nước.
14 giờ ngày 18/4, tại cảng Vietsovpetro, khối chân đế giàn Đại Hùng 2 đã được hạ thủy thành công, an toàn xuống xà lan Vietsovpetro 05 để sẵn sàng mang ra lắp đặt ngoài khơi ngay khi điều kiện thời tiết cho phép.
Các công trình biển cố định Đại Hùng 2, Mộc Tinh, Hải Thạch là một bước tiến mới của ngành xây dựng công trình biển của Việt Nam, có ý nghĩa rất quan trọng trong chiến lược vươn ra biển xa, biển sâu để tìm kiếm thăm dò và khai thác dầu khí của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam. Các dự án đang diễn ra thành công, đảm bảo chất lượng và tiến độ, đã khẳng định năng lực và thương hiện của tổng thầu Vietsovpetro, cũng chính là khẳng định sức mạnh nội lực trong nước hoàn toàn có thể thực hiện được các dự án xây dựng giàn khoan biển tại các vùng biển nước sâu trên thềm lục địa Việt Nam, công việc mà trước đây phải lệ thuộc hầu hết vào nước ngoài. Sau những dự án này, chắc chắn Vietsovpetro sẽ có đủ điều kiện và uy tín để tham gia đấu thầu các dự án lớn về xây dựng công trình khai thác dầu khí biển trong khu vực và trên thế giới. Không những thế, qua các dự án này Vietsovpetro đã nâng cấp được cơ sở vật chất bến bãi thi công và phương tiện thiết bị. Đặc biệt là sự trưởng thành nhanh chóng của đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ sư, công nhân, đủ năng lực và trình độ để sẵn sàng đón nhận những dự án lớn, tiếp tục xây nên những công trình khai thác dầu khí ở những vùng biển sâu hơn và xa hơn…
T.T. – V.B.