Sự phụ thuộc ngày càng nhiều vào nguồn dầu nhập khẩu của các quốc gia phương Tây và khả năng tiêu thụ lớn của Trung Quốc, Ấn Độ... đã tạo áp lực không nhỏ đối với 38 quốc gia xuất khẩu dầu của châu Phi, buộc họ phải đẩy mạnh việc tìm kiếm các nguồn dự trữ mới và tăng quy mô sản xuất nhằm thúc đẩy xuất khẩu hơn nữa. Theo đánh giá của giới phân tích quốc tế, châu Phi đang trở thành khu vực cung cấp năng lượng quan trọng và lâu dài của thế giới.
Triển vọng và cơ hộiKhu vực Bắc Phi, giành được nguồn lợi lớn từ thị trường châu Âu bằng việc cho phép xây dựng hệ thống đường ống liên kết sản xuất tới Tây Ban Nha và Italia. Đồng thời, Bắc Phi cũng đang hướng tới thị trường khu vực Đại Tây Dương và Thái Bình Dương trong lĩnh vực khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).Algeria hiện đã triển khai hoạt động tại thị trường châu Âu, cung cấp khoảng 13% tổng mức tiêu thụ tại thị trường này. Những nỗ lực đầu tư mạnh vào lĩnh vực khí đốt tại Ai Cập trong thập niên qua đã tạo đà cho quốc gia này trở thành nhà sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng đứng thứ 6 thế giới.
Khai thác mỏ tại AlgeriaTheo dự báo, nguồn dự trữ khí đốt của Libya ước tính vào khoảng 54.400 tỉ m3, Algeria, Ai Cập và Nigeria có tổng nguồn dự trữ dầu lửa ước tính vào khoảng 44,3 tỉ thùng. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự can thiệp quân sự của Mỹ và NATO vào Lybia vừa qua.Khu vực Ngoại Sahara, cũng đã cung cấp một khối lượng lớn dầu lửa và khí đốt cho Trung Quốc. CNPC, CNOOC và Sinopec hiện nổi lên như những những công ty tiên phong tại Sudan, giúp Sudan trở thành quốc gia xuất khẩu dầu đứng thứ 3 tại khu vực. Việc đầu tư tăng mạnh của Trung Quốc vào Angola cũng tạo điều kiện thuận lợi giúp cho sản lượng dầu khai thác của nước này tăng vọt và trở thành nhà cung cấp dầu lửa hàng đầu vào thị trường Trung Quốc.Khu vực Đông Phi, cùng với những đổi mới về đường lối chính sách và công nghệ hiện đại, các công ty dầu khí nước ngoài hiện đang tích cực quay trở lại thăm dò và đầu tư mạnh vào lĩnh vực dầu khí tại khu vực.Tullow là một trong những nhà đầu tư dầu khí đầu tiên hiện diện tại khu vực này và đã phát hiện được một giếng dầu ước tính có trữ lượng khoảng 2 tỉ thùng tại Uganda. Tháng 2/1010, Tập đoàn Anadarko Petroleum cũng đã phát hiện thấy một giếng ngoài khơi lớn đầu tiên tại Mozambique.Khu vực Tây Phi, theo các số liệu thống kê cho thấy, nguồn dự trữ dầu lửa của Nigeria ước tính khoảng 37,2 tỉ thùng, trữ lượng khí đốt ước tính vào khoảng 5,25 nghìn tỉ m[sup]3[/sup].Trong những năm gần đây, 3 quốc gia Chad, Code d’Ivoire và Mauritania đang nổi lên là những quốc gia sản xuất dầu lửa mới tại Tây Phi. Hiện Chad đang là quốc gia có sản lượng dầu lửa đứng thứ 2 tại khu vực Tây Phi. Các báo cáo cho thấy trữ lượng dầu của Chad ước tính đạt khoảng 900 triệu thùng.Cote d’Ivoire có công suất trung bình 98.000 thùng/ngày và có trữ lượng vào khoảng 100 triệu thùng.Mauritania, Ghana cũng đã phát hiện ra các giếng dầu với trữ lượng lớn.Thách thức cận kềQuy chế thắt chặt: Việc thắt chặt các quy chế tài chính trong lĩnh vực dầu khí tại một số quốc gia châu Phi, các công ty như Devon, Occidental và Woodside đang phải rút lại các doanh mục đầu tư của mình tại đây. Shell, Tập đoàn Dầu khí có bề dày lịch sử hoạt động tại Nigeria, hiện cũng đang cơ cấu lại các doanh mục đầu tư, với việc cắt giảm chi phí và bán tài sản của công ty.Bên cạnh vấn đề môi trường thì mối quan ngại lớn nhất là liệu chính phủ tại các quốc gia châu Phi có thể đảm bảo tốt an ninh cho các công ty dầu khí nước ngoài sau khi trúng thầu và đi vào hoạt động khai thác tại đây hay không, vì hiện nay vấn đề đảm bảo an ninh và ổn định chế độ là rất khó lường, nhất là từ khi cuộc khủng khoảng chính trị – dầu mỏ nổ ra hồi đầu năm 2011 đến nay.
Sự nghèo đói của các nước châu Phi đối lập với sự giàu có về tài nguyên dầu khí của các nước nàyNguồn cung khí đốt: Theo các báo cáo năm 2009, châu Phi nắm khoảng 7,9% trữ lượng khí đốt toàn cầu. Cơ quan Năng lượng thế giới dự báo sản lượng khí đốt từ châu Phi sẽ đạt tới 277 tỉ m[sup]3[/sup] vào năm 2015. Điều này sẽ giúp châu Phi trở thành khu vực có mức tăng trưởng khí đốt nhanh nhất sau Trung Đông.Can dự và cạnh tranh: Mặc dù, châu Phi có rất nhiều thách thức đặt ra nhưng đây vẫn được xem là một trong những thị trường thu hút đầu tư lớn của các công ty dầu khí nước ngoài, đặc biệt là đối với những nền kinh tế đang nổi lên như Trung Quốc, Ấn Độ và các quốc gia châu Á.Việc chuyển hướng đầu tư sang thị trường châu Phi tương đối ổn định hơn đang là một trong những sách lược đảm bảo an ninh năng lượng của các nền kinh tế lớn. Do vậy, châu Phi sẽ tiếp tục thu hút đầu tư nước ngoài lớn trong lĩnh vực công nghiệp quan trọng này và đây cũng sẽ là khu vực cạnh tranh lớn của các nền kinh tế trên thế giới.Việc đẩy mạnh hợp tác về năng lượng với các quốc gia châu Phi như Algeria, Angola… cũng đã được đặc biệt quan tâm qua Hội nghị quốc tế Việt Nam – châu Phi lần thứ 2 được tổ chức tại Hà Nội hồi tháng 8/2010 đang là một trong những ưu tiên và được sự hỗ trợ mạnh mẽ của Chính phủ về chủ trương chính sách và nguồn vốn từ ngân sách. Nhu cầu năng lượng thế giới theo dự báo tăng 57% vào năm 2025, đã đẩy châu Phi vào vòng xoáy của ngành công nghiệp này. Theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng quốc tế, thị phần sản xuất năng lượng của châu Phi chiếm 12% năng lượng toàn cầu, trong khi tiêu thị tại khu vực chỉ chiếm 3,7%.Nguyễn Nhâm Bản tin Công nghệ dầu khí