Anh thích nhiếp ảnh, rồi đến đi du lịch, chơi thể thao và cuối cùng là đọc sách. Gần gũi anh hơn trong những chuyến công tác, tôi nhận thấy những sở thích trên chỉ là sự hệ lụy phát sinh từ một sở thích lớn nhất trong đời anh, đó là nghiên cứu về những cơn động đất.
Tôi đã từng xem bộ phim “Đường Sơn đại địa chấn” của đạo diễn Phùng Tiểu Cương và hiểu những thảm họa khủng khiếp do động đất (địa chấn) gây ra. Tôi hỏi Hưng nguyên nhân vì sao mà địa chấn lại trở thành niềm đam mê của anh, khiến anh dành tới gần 20 năm nghiên cứu về nó? Hưng nhìn tôi không nói gì và đưa cho tôi xem một số tài liệu liên quan tới công việc của một kỹ sư địa vật lý, đoạn nói: Anh cầm về đọc thì sẽ hiểu. Thấy tôi còn ngơ ngác, Hưng mỉm cười giảng giải: Mọi người thường hiểu động đất hay địa chấn theo ý nghĩa tiêu cực của một hiện tượng thiên nhiên, cội nguồn của các thảm họa như đất lở, đất nứt, sóng thần, hỏa hoạn, vỡ đê… Thực tế đúng như vậy.
Kỹ sư Phạm Quốc Hưng (thứ 2 từ phải sang) trên tàu địa chấn 3D SR/V Amadeus trong chiến dịch thu nổ địa chấn 3D đầu năm 2012 tại lô M2 (Myanmar)
Tuy nhiên, bên cạnh những tác động tiêu cực của động đất đối với con người, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, con người đã sáng tạo ra một ngành khoa học nghiên cứu về cấu trúc, tính chất và môi trường địa chất của trái đất, giúp xây dựng công trình và tìm kiếm thăm dò khoáng sản, nghiên cứu môi trường tự nhiên… gọi chung là ngành địa vật lý, thuộc khoa học trái đất.
Phạm Quốc Hưng sinh năm 1973 tại Hà Nội, 21 tuổi, tốt nghiệp Đại học Mỏ Địa chất. Sau khi ra trường, Hưng được tuyển thẳng vào làm việc tại Tập đoàn Schlumberger – một tập đoàn hàng đầu thế giới chuyên cung cấp các sản phẩm dịch vụ và giải pháp trong lĩnh vực thăm dò và khai thác dầu khí. Cuộc đời của một kỹ sư địa vật lý là phải bám theo dự án, là chấp nhận sự thay đổi và thích nghi. Hơn 15 năm làm việc cho Schlumberger tại các chi nhánh của trên khắp thế giới, Hưng luôn chứng tỏ là một kỹ sư tài năng, trưởng thành vượt bậc trong công việc, đảm nhiệm thành công các vị trí công tác khác nhau liên quan tới công tác thu nổ địa chấn và xử lý tài liệu địa chấn.
Là một kỹ sư trẻ nhưng Phạm Quốc Hưng đã từng giữ vị trí Giám đốc Xử lý tài liệu địa chấn Tây Phi, phụ trách 2 trung tâm xử lý tài liệu địa chấn lớn tại Nigeria và Angola, trong đó trung tâm ở thủ đô Luanda (Angola) có số lượng nhân viên lên tới 45 người. Đến 2005 Phạm Quốc Hưng được Tập đoàn Schlumberger điều chuyển về Việt Nam làm việc. Cùng thời gian này, được biết chủ trương của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam mở rộng đầu tư ra nước ngoài và đẩy mạnh hoạt động thăm dò khai thác trong nước, Phạm Quốc Hưng đã suy nghĩ và quyết định từ bỏ những thành công và lợi ích đang có để trở về làm việc cho Công ty Dầu khí Mê Kông (tiền thân của PVEP Overseas) trực thuộc Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) từ tháng 3/2010 trong vai trò kỹ sư địa vật lý với mức lương khiêm tốn hơn rất nhiều.
Trở về, Hưng muốn đem những kinh nghiệm và sự hiểu biết của mình trong lĩnh vực thu nổ địa chấn và xử lý tài liệu địa chấn để cống hiến cho ngành Dầu khí của đất nước. Liên tiếp trong các năm 2010, 2011, đầu năm 2012 Phạm Quốc Hưng đã trực tiếp tham gia điều hành các chiến dịch từ trọng lực hàng không phân giải cao, nhiều dự án Hưng đã được giao nhiệm vụ đại diện cho PVEP Overseas trực tiếp tham gia điều hành và giám sát công tác thu nổ trên con tàu địa chấn SR/V Amadeus của nhà thầu PTSC G&S. Thời điểm tác nghiệp cũng chính là thời điểm tết Nguyên đán ở Việt Nam.
Nhớ về những tháng ngày lênh đênh trên biển, Hưng tâm sự: “Mặc dù đã quen với những chuyến đi thực địa trên nhiều quốc gia nhưng chưa lần nào rơi vào dịp tết cả. Trên tàu chỉ có mỗi mình và một cậu tên Thìn là người Việt Nam. Xung quanh chỉ thấy trời và nước, có nhiều lúc cũng buồn lắm, nhất là trước khi đi ngủ. Nhớ nhà, nhớ con, nhớ bạn bè, nhớ cả những bát phở thường ăn vào buổi sáng. Nhưng khi ngủ dậy công việc bận rộn nên cũng chẳng còn thời gian nào mà nhớ”. Phạm Quốc Hưng là thế, luôn luôn giản dị và chân thành, tận tâm với công việc. Hưng kể: “Đêm giao thừa vừa rồi, mình và anh em văn phòng tại Myanmar cùng nhau thắp nén hương cúng giao thừa để nhớ về Tổ quốc, gia đình, rồi cũng để mong sao cho công tác thi công lần này được suôn sẻ, thuận lợi”.
Ngày hôm sau Phạm Quốc Hưng lên tàu SR/V Amadeus để bắt đầu tiến ra khu vực thu nổ, chuẩn bị cho giờ G. Đúng 8h ngày 27/1/2012 chiến dịch thu nổ địa chấn 3D bắt đầu và kéo dài cho tới ngày 5/3/2012. Đúng là trời không phụ lòng người, chiến dịch thu nổ địa chấn 3D đã thành công tốt đẹp, đảm bảo đúng quy trình và chất lượng kỹ thuật, thời gian hoàn thành vượt mức kế hoạch 30% (đồng nghĩa với việc tiết kiệm được chi phí tới hơn 2 triệu USD). Trong thành tích xuất sắc này có phần đóng góp quan trọng của cá nhân Phạm Quốc Hưng cùng các cán bộ, nhân viên của Chi nhánh PVEP Overseas tại Myanmar.
Tình yêu địa chấn của Hưng không bao giờ nguôi ngoai. Ngoài công việc chuyên môn, anh thường xuyên trao đổi hướng dẫn đồng nghiệp tiếp cận với thực tế thông qua kinh nghiệm và hiểu biết của bản thân để xây dựng một đội ngũ cán bộ có trình độ, đáp ứng được với yêu cầu ngày một cao trong lĩnh vực thăm dò và khai thác dầu khí. Nhận xét về Phạm Quốc Hưng, anh Phùng Khắc Hoàn – Trưởng phòng Thăm dò Khai thác PVEP Overseas – đã khái quát như sau: “Anh Hưng là người có trình độ chuyên môn sâu về thu nổ, xử lý địa chấn ngoài khơi và đất liền, từng làm cho các công ty nước ngoài trên 15 năm nên tinh thần cũng như thái độ trong công việc rất chuyên nghiệp, tận tụy với công việc, luôn hoàn thành mọi công việc được giao, sẵn sàng làm cả ngày nghỉ lễ, nghỉ tết để hoàn thành công việc được giao phó. Trong quan hệ đồng nghiệp, anh Hưng là người thẳng thắn, sẵn sàng chia sẻ, góp ý kiến đối với lãnh đạo phòng, đồng nghiệp và luôn hòa đồng với mọi người trong công ty”.
Khi viết những dòng này tôi chợt nhận ra sự giản dị khiêm nhường của một trí thức nơi Hưng. Anh không bị lóa mắt trước hào quang của quá khứ mà luôn nhìn vào hiện thực, luôn phấn đấu vươn lên, luôn tìm cho mình một con đường đi để thỏa mãn những khao khát cá nhân. Khao khát đó chính là muốn đem tất cả trí lực của mình để cống hiến cho Tổ quốc, cho Tập đoàn, cho Tổng Công ty, để trình độ khoa học công nghệ trong công tác thu nổ địa chấn và xử lý tài liệu địa chấn của Việt Nam sớm được thế giới thừa nhận.
Anh là tấm gương cho một thế hệ lớn lên sau chiến tranh nhưng biết kế thừa và phát huy những phẩm chất tốt đẹp của các thế hệ đi trước, sống có trách nhiệm với bản thân và với cộng đồng, dù ở cương vị nào cũng luôn chấp hành tốt chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước. Ngày mai đây, khi ngành Dầu khí Việt Nam ngày càng lớn mạnh với nhiều dự án đầu tư cả trong nước và quốc tế, chắc chắn sẽ cần nhiều những người cán bộ như Hưng để cùng chung sức hoàn thành các nhiệm vụ được giao. Lúc đó, sẽ không chỉ có những kỹ sư địa vật lý như Hưng được “độc quyền” tình yêu với địa chấn mà tình yêu đó sẽ đến với tất cả mọi người vì họ hiểu rằng, những cơn động đất với cường độ “nhẹ” này sẽ chỉ giúp cho đất nước ta giàu mạnh hơn mà thôi.
Ghi chép của Nguyễn Hùng Sơn
(*) PVEP Overseas: Công ty trực thuộc Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) được giao nhiệm vụ điều hành các dự án đầu tư thăm dò khai thác tại nước ngoài của PVEP.