Hơn 200 tập đoàn năng lượng phương Tây có mặt tại Biển Đông

Theo báo Manila Standard Today, Tập đoàn Năng lượng Philex Mining Corp của Philippines mới đây tuyên bố từ năm tới sẽ khoan ít nhất hai giếng dầu và bắt đầu thăm dò ở khu vực Reed Bank (tức bãi Cỏ Rong thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam, hiện đang do Philippines chiếm đóng), nơi mà trước đó tàu Trung Quốc từng vài lần gây hấn với tàu Philippines. Philex có kế hoạch đầu tư 86 triệu USD trong hai năm 2012 và 2013.

Mùa xuân năm 2007, dưới sức ép của Trung Quốc, BP đã ngừng các hoạt động khai thác tại các mỏ khí đốt Mộc Tinh và Hải Thạch thuộc thềm lục địa của Việt Nam. Năm 2008, báo chí đưa tin Tập đoàn Năng lượng Mỹ Exxon Mobil cũng bị Trung Quốc đe dọa. Từ năm 🔒 Bấm Cảm ơn hoặc Trả lời để xem SĐT/Liên hệ, Trung Quốc thường xuyên phản đối các hoạt động khai thác của các công ty năng lượng nước ngoài, trong đó có BP ở khu 117; PGS (của Na Uy) ở khu 122; Chevron (của Mỹ) ở khu 122; Pogo (của Mỹ) ở khu 124; ONGC (của Ấn Độ) ở khu 127; Indemisu (của Nhật Bản) ở khu 04-3; CoconoPhilips (Mỹ) ở khu 133; Pearl Energy (Mỹ) ở khu 06-1; Knoc (Hàn Quốc) ở khu 11-4; và Gazprom (Nga) ở các khu 111 và 113.



Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định trong trường hợp của Exxon Mobile, “các khu này hoàn toàn thuộc chủ quyền của Việt Nam và phù hợp với Công ước của LHQ về luật biển” và “Việt Nam sẽ đảm bảo mọi lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư nước ngoài khi hoạt động tại Việt Nam”. Việt Nam “hoan nghênh và sẽ tạo điều kiện hợp tác với các đối tác nước ngoài, trong đó có cả các nhà đầu tư Trung Quốc đang hoạt động tại Việt Nam, trên cơ sở tôn trọng đầy đủ chủ quyền của chúng tôi”.

Năm 2009, Trung Quốc cũng phản đối việc Philippines khoan dầu ở khu vực bãi Cỏ Rong (Reed Bank), cách Palawan 60 hải lý về phía tây, nơi có thể chứa 96 triệu m3 khí và 450 triệu thùng dầu. Malaysia và Brunei cũng tranh chấp về khai thác một mỏ khí đốt tại một khu vực mà các đòi hỏi của hai bên chồng lấn nhau. Nhiều công ty khác nhau được giao cho những khu như nhau: Malaysia trao quyền khai thác cho Murphy Oil, trong khi Brunei trao quyền tương tự cho Royal Dutch Shell và Total.

Hãng Reuters đưa tin, các tàu của Trung Quốc đã từng xua đuổi tàu khảo sát Veritas Voyager – do Công ty Cổ phần Forum Energy có trụ sở ở Anh thuê ở bãi Cỏ Rong. Một năm sau vụ việc trên, Công ty Forum Energy đang lên kế hoạch quay trở lại. Các quan chức cấp cao của Forum Energy nói với Reuters rằng, công ty dự định tới bãi Cỏ Rong trong vòng vài tháng tới để tiến hành khoan giếng dầu và khí đốt tự nhiên đầu tiên ở khu vực này trong nhiều thập kỷ qua. Việc khai thác dầu mỏ của Trung Quốc tại Biển Đông đang bị hạn chế, với việc cho tới nay nước này mới chỉ có chưa tới 15 giếng dầu. Công ty Dầu khí ngoài khơi Trung Quốc (CNOOC) đang cùng với các đối tác nước ngoài là Công ty Husky Energy của Canada và Tập đoàn Chevron của Mỹ lên kế hoạch khai thác khu vực này, tuy nhiên chỉ tập trung chủ yếu vào vùng biển phía bắc, cách xa khu vực nhạy cảm ở phía nam.

Cho đến cuối tháng 2, đã có 25 công ty thăm dò dầu mỏ nội địa và quốc tế đã gửi đơn đấu thầu khai thác ở 15 khối dầu khí từ khi Philippines công bố kế hoạch kêu gọi đầu tư vào giữa năm ngoái. Các vị trí nằm tại Cagayan, trung Luzon, tây nam Palawan, Mindoro-Cuyo, đông Palawan, Cotabato và biển Sulu. Thứ trưởng Năng lượng Jose M. Layug Jr. xác nhận một số gương mặt lớn đã nộp hồ sơ như Tập đoàn Đa quốc gia Total của Pháp, một trong những tập đoàn dầu khí hàng đầu thế giới; tập đoàn Eni S.p.A của Italia; Công ty CalEnergy của Mỹ, và GDF Suez của Pháp – đơn vị sản xuất điện độc lập số một thế giới và cũng là nhà nhập khẩu hàng đầu khí tự nhiên lỏng… Nhiều tập đoàn lớn trong nước cũng tham gia. Hạn chót để các công ty nộp hồ sơ dự thầu là hôm nay 29/2.



Vận chuyển dầu trên Biển Đông

Ngày 17/9/2011, tờ Washington Post đăng bài “Tại Biển Đông, một cuộc tranh chấp năng lượng” của nhà báo Andrew Higgins, viết từ Philippines. Andrew Higgins là phóng viên kỳ cựu của tờ Nhật báo Phố Wall, báo Độc Lập và Hãng Thông tấn Reuters, từng được giải báo chí danh tiếng Pulitzer. Ông cho rằng, Trung Quốc hiện nhập khẩu hơn một nửa lượng dầu tiêu thụ và sẽ tăng gần gấp đôi nhu cầu của mình trong một phần tư thế kỷ tới. Nhu cầu của Trung Quốc đối với khí đốt – thứ tài nguyên được cho là dồi dào bên dưới một quần đảo bao gồm nhiều hòn đảo và san hô có tên là Trường Sa, ở phía Tây của Philippines – được dự tính sẽ tăng gấp bốn lần. Với lượng tiêu thụ gia tăng nhanh chóng và giá nhiên liệu nhập khẩu đang tăng lên, Trung Quốc tìm kiếm quyết liệt các nguồn cung mới để tăng lượng dự trữ năng lượng của mình, trong đó dầu hiện chỉ chiếm 1,1% tổng dự trữ của thế giới – tỉ lệ quá nhỏ đối với một quốc gia mà năm vừa rồi đã tiêu thụ 10,4% tổng lượng sản xuất dầu của thế giới và 20,1% tất cả năng lượng được tiêu thụ trên toàn cầu, theo Thống kê Năng lượng Thế giới của hãng BP.

Kết quả là, Bắc Kinh coi các vùng biển tranh chấp không chỉ đơn thuần là nơi phất lên ngọn cờ dân tộc chủ nghĩa, mà còn là phần không thể thiếu đối với tương lai thịnh vượng kinh tế của mình. Theo William Fallon, cựu đô đốc bốn sao của Bộ chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ từ năm 2005 đến 2007, “Tiềm năng dưới đáy biển rõ ràng là một động cơ lớn” trong các thay đổi gần đây của Trung Quốc theo hướng hiếu chiến hơn trên Biển Đông. Trung Quốc thận trọng không đẩy các tuyên bố chủ quyền của mình đến độ xảy ra xung đột vũ trang nghiêm trọng, có thể phá vỡ sự tăng trưởng kinh tế. Nhưng, Fallon nói, màn sương bí mật bao quanh tư duy của người Trung Quốc dày đến mức “chúng ta hầu như không hiểu được điều gì thực sự khiến họ hành động như vậy”.

Người chiến thắng trong cuộc thi “Hoa hậu Palawan” năm nay là cô gái 18 tuổi Sarah Sopio Osorio, một sinh viên ngành kế toán đã trở thành đại diện của Kalayaan, (tên gọi của Philippines với quần đảo Trường Sa). Cô đã chiến thắng sau một bài phát biểu phấn khích ủng hộ tuyên bố chủ quyền của Philippines. Osorio không sống ở Kalayaan, hiện làm việc cho chính quyền của đảo Pagasa. Chuyến đi mất ba ngày bằng tàu từ Puerto Princesa. “Tôi nôn suốt dọc đường”, hoa hậu nói. Tuy nhiên, cô nói rằng Philippines phải kiên trì bảo vệ chủ quyền trước các đòi hỏi “tham lam” của Trung Quốc. Cô không nghi ngờ gì động cơ của Trung Quốc: “Dầu lửa là lý do duy nhất. Chỉ có nó thôi”.

Mới đây, một tờ báo của Trung Quốc cũng đã cử phóng viên thường trú của mình tại Thái Lan và Việt Nam tiến hành điều tra, đánh giá về tình hình hoạt động khai thác dầu khí của các nước xung quanh Biển Đông. Báo này lấy lại nhận xét của Cục Quản lý thông tin năng lượng Mỹ cho rằng, Biển Đông là một khu vực tập trung phong phú nguồn tài nguyên dầu khí, hay còn gọi là “vịnh Pécxích thứ hai của thế giới”.

Việc Malaysia khai thác dầu khí tại Biển Đông đã khiến cho giá xăng A95 tại Trung Quốc luôn duy trì ở mức 4 nhân dân tệ/lít; ngành công nghiệp dầu mỏ của Phillippines gần đây cũng tăng cường gọi thầu khai thác dầu khí tại Biển Đông. Điều tra cho thấy, hầu hết các tập đoàn dầu khí phương Tây đều chen chân vào khu vực này, trong đó đã xây dựng hơn 1.000 giếng dầu. Các nước như Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei đều có hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí quy mô tương đối tại Biển Đông, sản lượng khai thác hàng năm đạt hơn 50 triệu tấn, rất nhiều nước đang tăng cường gọi thầu nhằm tiến hành thăm dò, khai thác dầu khí tại khu vực này. Malaysia vài năm gần đây cũng đã vạch ra nhiều lô dầu khí để tiến hành gọi thầu, hợp đồng thăm dò, khai thác dầu khí của 13 lô tại “vùng ráp gianh” tranh chấp; tại Brunei, những giếng dầu được xây dựng trên biển giữa quốc gia này với Tập đoàn Dầu khí Shell đã vượt quá 240 giếng.

Malaysia đang khai thác gần 100 giếng dầu trên vùng Biển Đông, sản lượng dầu mỏ hàng năm đạt 30 triệu tấn. Năm 2010, tổng kim ngạch xuất khẩu dầu khí của Malaysia đạt 23 tỉ USD. Theo thông tin nội bộ của Tập đoàn Dầu khí Malaysia, lợi nhuận của tập đoàn này tăng trưởng mạnh là do một phần rất lớn bắt nguồn từ việc khai thác dầu khí tại Biển Đông. Tính đến cuối năm 2010, Tập đoàn Dầu khí Malaysia đã ký hơn 70 hợp đồng cùng khai thác với nhiều tập đoàn dầu khí quốc tế. Mỗi hợp đồng đều đàm phán hết sức cụ thể, thông thường tỉ lệ phân chia là 6:4 hoặc 7:3. Trước khi kỹ thuật thăm dò, khai thác dầu khí của Malaysia được hoàn thiện, đại bộ phận hợp đồng đều giao cho các tập đoàn nước ngoài khai thác, hiện nay Tập đoàn Dầu khí Malaysia đã bắt đầu nhận thầu các dự án trong nước và triển khai hoạt động nghiệp vụ tại nước ngoài.

Hơn 200 tập đoàn năng lượng phương Tây đã khoan hơn 1.000 giếng dầu tại khu vực Biển Đông, trong đó bao gồm hầu hết các tập đoàn lớn của Mỹ, EU, Nhật Bản. Những năm gần đây, đầu tư của Mỹ vào khai thác dầu khí tại Biển Đông đang không ngừng tăng lên.

Chủ tịch Hiệp hội khảo sát dầu mỏ Đông Nam Á của Singapore, Stephen Doyle trả lời báo này rằng, khai thác dầu khí Biển Đông tiến ra biển sâu đã trở thành xu thế, trong khi kỹ thuật khai thác dầu khí biển sâu đã không còn là vấn đề lớn, ngày càng nhiều tập đoàn dầu khí phương Tây chuẩn bị tiến hành khai thác dầu khí biển sâu tại Biển Đông. Ngoài phương diện này, một số quốc gia xung quanh để thu hút đầu tư từ nước ngoài, đều có nhượng bộ rất lớn trong vấn đề phân chia lợi nhuận, điều này có sức hấp dẫn to lớn đối với các tập đoàn xuyên quốc gia. Nhưng Stephen Doyle lo ngại, bên cạnh việc khai thác dầu khí Biển Đông tiến ra biển sâu, tất yếu sẽ tiến vào những khu vực đang tồn tại tranh chấp chủ quyền, có thể khiến tình hình tranh chấp Biển Đông sẽ quyết liệt và nổi cộm hơn.