Trước quyết định mở kho dự trữ dầu mỏ chiến lược của Cơ quan năng lượng quốc tế IEA, đại diện của Iran tại Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ OPEC Mohammad Ali Khatabi hôm 25/6 cảnh báo trên website của Bộ Dầu mỏ Iran rằng: Mỹ và đồng minh châu Âu đang có ý đồ thao túng thị trường dầu thô quốc tế, bằng cách “cố gắng” hạ thấp giá dầu. Cơ quan năng lượng quốc tế có trụ sở tại Paris (Pháp) hôm 23/6 tuyên bố, trong vòng 1 tháng tới sẽ giải phóng 60 triệu thùng dầu dự trữ. Con số này tương đương với lượng tiêu dùng dầu thô của Mỹ trong 3 ngày, nhưng chưa bằng lượng tiêu dùng trong 1 ngày của toàn cầu.
Sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ Ả rập, IEA được thành lập vào năm 1974, nhằm đối chọi với OPEC. Trước đó, tổ chức này tổng cộng đã từng có 2 lần ra tay mở kho dự trữ, lần lượt là vào năm 1991 khi Iraq xâm chiếm Ku wait, và khi cơn bão Katrina quét qua Vịnh Mexico vào năm 2005. Tính cả kho dự trữ cao kỷ lục lên tới 727 triệu thùng của Mỹ, dự trữ dầu mỏ chiến lược của 28 nước thành viên của IEA hiện đã vượt qua 4,1 tỷ thùng, trong đó gần 1,6 tỷ thùng là dự trữ công, chuyên dùng để đối phó với tình huống khẩn cấp.
Cũng trong ngày IEA tuyên bố thông tin trên, Mỹ cũng lập tức lên tiếng thông báo, từ ngày 1/8 đến ngày 31/8 tới sẽ bơm ra thị trường 30 triệu thùng trong kho dự trữ dầu mỏ chiến lược, toàn bộ là dầu thô chất lượng cao – dầu thô ngọt nhẹ (có hàm lượng lưu huỳnh thấp), “trên mức độ nhất định đã bù đắp được phần nào số dầu thô bị cắt giảm tới 140 triệu thùng mà cuộc xung đột Lybia kéo dài trong 3 tháng qua gây ra.
Giá dầu thô tại New York (Mỹ) và London (Anh) cũng trong ngày hôm đó sụt giảm hơn 5%. Hôm 24/6, giá dầu thô ngọt nhẹ giao trước cho tháng 8 tại Sàn giao dịch New York rơi xuống mức thấp nhất giảm sâu xuống 89,82USD/thùng, phá thủng ngưỡng 90USD/thùng, cuối cùng đảo chiều vào cuối phiên, nhích thêm 14 cent, đứng mức 91,16USD/thùng, biên độ tăng là 0,15%; Giá dầu London lại giảm 2%, xuống mức thấp nhất trong 4 tháng qua.
Theo ông Khatabi, sự biến động giá cả của thị trường dầu thô quốc tế trong mấy ngày qua “hoàn toàn không phải dựa trên sự cung cầu hóa thị trường, mà là tác dụng phụ của áp lực chính trị, đặc biệt là việc phía Mỹ gia tăng áp lực”.
Một số nhà phân tích, thương nhân Mỹ cũng chỉ ra rằng, cuộc bầu cử của Mỹ và Pháp sắp đến, giá bán lẻ xăng dầu quá cao sẽ khiến các chính trị gia rất bị động, đây là nguyên nhân chính khiến IEA bị “đe dọa tâm lý” lần này.
Ngoài ra, Nhật báo Phố Wall cho rằng, quyết định của IEA có thể sẽ mang lại nhiều “lợi ích ngoài” cho Mỹ và các nước đồng minh, bởi một đạo lý rất đơn giản, đó là Iran quá phụ thuộc vào giá dầu cao.
Hôm 25/6, ông Khatabi cảnh báo, sau này, 28 nước thành viên IEA có thể bị ép buộc “thậm chí thu mua số dầu mỏ cần thiết với giá cao hơn”. Một nguồn tin tài chính khác cũng cho biết, một quan chức phụ trách nghiệp vụ dầu mỏ của Iran hôm 24 cũng cho hay, nếu giá dầu tiếp tục sụt giảm, Iran có thể sẽ nhắc lại đề nghị OPEC mở cuộc họp khẩn cấp.
Iran hiện là nước chủ tịch luân phiên của OPEC. Trong tổ chức này, Iran là nước xuất khẩu dầu thô lớn thứ hai thế giới chỉ đứng sau nước Ả rập Xê-út.
Bản tin Công nghệ dầu khí