Khí đốt thiên nhiên từ đá phiến sét hứa hẹn cung cấp nguồn năng lượng dồi dào và sạch hơn cho nước Mỹ và toàn cầu. Nhưng có thể nó cũng dẫn đến những trả giá đáng kể về xã hội và môi trường.
Khai thác khí đốt thiên nhiên Trong vòng hơn một thập niên, gia đình bà Bonnie Burnett và chồng bà, ông Truman đã là chủ ngôi nhà thứ hai của họ ở hạt Bradford, ở phía bắc Pennsylvania. Trên thực tế, đó là một sự chạy trốn. Gia đình Brunetts nói kế hoạch của họ đã thay đổi khi quá trình khoan tìm khí đốt thiên nhiên trên vùng đất kế bên, diễn ra cách nhà họ ở không tới 122m. Đó là một trong hàng ngàn giếng khoan ở Pennsylvania trong trào lưu bùng nổ khai thác khí đốt thiên nhiên.
Năm 2009, khi gia đình Brunetts còn cư ngụ ở Stroudsburg, 10.000 gallons (gần 38.000 lít) nước khoan có trong giếng đã tràn vào cây cối và hồ nước của nhà họ. Theo ông Truman, nó đã phá hủy 15m rừng và ảnh hưởng tới nguồn nước. Cái hồ dường như hết sự sống. Loài cá vược và nơi lũ chim sinh sống đã biến mất. Gia đình họ nghe thấy tiếng ầm ĩ của máy nén khí hoạt động suốt 24 giờ mỗi ngày.
Khí đốt thiên nhiên cung cấp khoảng 1/4 điện năng và nhiệt năng cho 60 triệu hộ dân ở Mỹ. Nhưng nó luôn luôn bị hạn chế - đắt tiền hơn than bẩn, đồng thời bẩn hơn so với năng lượng hạt nhân và những nguồn năng lượng phục hồi được (như gió và mặt trời). Trong lịch sử, khí đốt thiên nhiên (KĐTN) ở Mỹ đã có không ít những thăng trầm. KĐTN có thể làm thay đổi về khoa địa chính trị, làm giảm bớt sự lệ thuộc vào dầu hỏa từ Trung Đông; tiết kiệm sinh mạng của hàng ngàn người có thể bị tử vong trong những mỏ than hoặc phải hít thở khí độc của nó, đồng thời làm cho sự việc trở nên dễ dàng hơn trong vấn đề đối phó với thay đổi khí hậu - tất cả nhờ vào những số lượng lớn bao la những lớp trầm tích ở khu vực quanh các bờ biển mới có tên gọi là khí đá phiến sét.
Cindy Copp, một trong những nạn nhân phải di tản vì khai thác khí đốt thiên nhiên Bằng cách sử dụng những phương pháp khai thác mới đã được một nhà tìm kiếm dầu mỏ người Texas đi tiên phong, các công ty đã có thể khai thác những số lượng lớn khí đốt từ đá phiến sét. Từ đó dẫn tới mức giá thấp nhất cho KĐTN, thậm chí ngay trong giai đoạn giá dầu đang lên cao.
Chỉ trong một năm tiêu biểu, nguồn cung cấp KĐTN của Mỹ đã thu hoạch được 23 ngàn tỷ mét khối, hơn gấp 34 lần so với nhu cầu sử dụng khí đốt ở Mỹ trong một năm. Bây giờ nước Mỹ có thể có đủ khí đốt sử dụng cho đến cuối thế kỷ. Không riêng gì nước Mỹ, các nước Anh, Ấn Độ, Trung Quốc và những quốc gia Đông Âu đã sử dụng loại KĐTN tiềm lực này. Trong khi đó, nước Úc đã đầu tư những công trình cơ sở hạ tầng lớn và bắt đầu gửi những đội thuyền chở KĐTN hóa lỏng đi khắp thế giới.
Gregg Murrelle, chủ của hai khách sạn ở khu vực có nhiều giếng khoan, ông đã phải xây dựng khách sạn mới Tuy nhiên, khi khai thác KĐTN, người ta đã vấp phải những trở ngại về môi trường. Những lời than phiền về làm tràn và ô nhiễm không khí trong quá trình khai thác đã xảy ra. Theo ghi nhận, có hơn 1.000 thông tin ô nhiễm nguồn nước ở gần những khu vực khoan giếng. Những trả giá về môi trường và xã hội là các yếu tố người ta chưa thể lường trước được. Vấn đề cải thiện tỉ lệ phục hồi nước thải đã được đặt ra. Công ty năng lượng Mỹ Chesapeake Energy tuyên bố, bằng cách sử dụng những biện pháp công nghệ mới, họ đã đạt được tỉ lệ phục hồi nước thải là 100%. Trong bài diễn văn ngày 30-3, Tổng thống Obama đã cổ vũ KĐTN như một phần của giải pháp làm giảm sự lệ thuộc dầu hỏa của Mỹ. Ông nói: “Tiềm lực của khí đốt thiên nhiên là khổng lồ”.
(Time, 11-4-2011)
Bản tin Công nghệ dầu khí