Khí gas thiên nhiên - Hướng đi mới của Trung Quốc (Kỳ 3)

- Ở các kỳ trước, đã giới thiệu bài phân tích của bà Saltanat Berdikeeva, chuyên gia năng lượng thuộc Phòng nghiên cứu chính sách năng lượng, Washington, Mỹ, phân tích về hướng đi, những thách thức mà chính quyền Bắc Kinh vấp phải khi muốn phát triển ngành công nghiệp khí gas… Kỳ này, Saltanat Berdikeeva sẽ đề cập đến những khó khăn từ cơ chế thị trường và tương lai phát triển của ngành công nghiệp khí gas Trung Quốc. 🔒 Bấm Cảm ơn hoặc Trả lời để xem Link
🔒 Bấm Cảm ơn hoặc Trả lời để xem Link
GIA HÂN

Có lẽ Tung Quốc sẽ phải chấp nhận một thực tế là trong tương lai sẽ phải phụ thuộc lớn vào ngành năng lượng của các quốc gia khác, thậm chí là Mỹ, nếu muốn hoàn thành mục tiêu phát triển ngành công nghiệp khí gas trong nước.
Những khó khăn từ cơ chế thị trường tập trung  Khi muốn xây dựng một điều gì mới hoặc cơ cấu lại những gì mình đang có, sự hy sinh và mất mát là điều không thể tránh khỏi. Trước mắt, chính quyền Bắc Kinh đã và đang phải trả một cái giá rất đắt khi quyết định phát triển ngành công nghiệp khí gas.
Ngành công nghiệp khí gas bao giờ cũng gồm hai trụ cột chính là: ngành công nghiệp khai thác khí gas thiên nhiên và ngành công nghiệp sản xuất khí gas thành phẩm.
Không như dầu mỏ hay than đá, khí gas thiên nhiên không thể dự trữ được (do thể tích khí quá lớn) nên khi vừa được khai thác lên, khí gas thiên nhiên sẽ được xử lý và chế biến thành khí gas thành phẩm (các sản phẩm chế biến từ khí gas như khí gas hóa lỏng). Chính vì thế, ngành công nghiệp khai thác khí gas thiên nhiên sẽ phải phụ thuộc vào ngành công nghiệp sản xuất khí gas thành phẩm, mà ngành công nghiệp sản xuất khí gas thành phẩm của Trung Quốc thì vẫn chưa thể nào đủ quy mô và hiện đại để đáp ứng đủ nhu cầu cho hơn 1,3 tỷ người dân Trung Quốc được.
Hệ quả tất yếu là Trung Quốc sẽ phải nhập khẩu thêm khí gas thành phẩm, hoặc xây dựng các đường ống dẫn khí gas thiên nhiên từ nước ngoài về, và “vấn đề chết người” nằm chính ở đây.
Các công ty, tập đoàn khí gas quốc doanh của Trung Quốc đôi khi phải nhập khí gas thành phẩm hoặc khí gas thiên nhiên với giá cắt cổ từ nước ngoài về, nhưng lại phải bán ra thị trường nội địa với giá rất rẻ, vì đơn giản là chính phủ đã quy định mức giá như thế. Các công ty, tập đoàn quốc doanh này cũng không thể ngừng nhập khẩu khí gas từ nước ngoài được, vì chỉ tiêu cung ứng của chính phủ đã đề ra là phải hoàn thành.
Trung Quốc đã xây dựng một hệ thống đường ống dẫn khí gas thiên nhiên từ nước Cộng hòa Turkmenistan, xuyên qua Trung Á, với sản lượng dẫn khí gas lên tới 40 tỷ mét khối một năm. Lượng khí gas thiên nhiên cung ứng từ Turkmenistan cho Trung Quốc đã tăng lên đáng kể từ 2,9 tỷ mét khối trong năm 2009 lên 17 tỷ mét khối năm 2011.
Theo ông Jian Jemin, Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty Petrochina, công ty đang phụ trách nhập khẩu khí gas từ Trung Á, dự kiến Trung Quốc sẽ phải nhập khẩu khoảng 25 tỷ mét khối khí gas từ Turkmenistan trong năm 2012.
Lượng khí gas nhập khẩu chắc chắn sẽ tiếp tục tăng mạnh trong tương lai, thậm chí gấp vài lần lượng khí gas Trung Quốc đang nhập khẩu hiện nay. Nhưng giá khí gas thành phẩm bán trong nước thì vẫn “dậm chân tại chỗ” do những quy định về giá của chính phủ. Lãnh đạo các công ty, tập đoàn năng lượng của Trung Quốc đang lên kế hoạch cùng ngồi lại bàn bạc với nhau và thống nhất một đề xuất chung của toàn ngành năng lượng Trung Quốc, yêu cầu chính phủ điều chỉnh lại giá bán khí gas thành phẩm trong nước.
Nếu chính quyền Bắc Kinh không sớm đưa ra điều chỉnh phù hợp thì hàng loạt các công ty sản xuất và cung ứng khí gas sẽ bị phá sản, do không thể sinh lời và duy trì hoạt động kinh doanh được.
Hiện nay, giá nhập khẩu khí gas từ Turkmen đang cao hơn giá bán tại Trung Quốc, các công ty sản xuất khí gas buộc phải chọn giải pháp là chế biến thành khí gas thiên nhiên nhập khẩu thành khí thành phẩm trước (các bình khí gas), sau đó gom hàng và vận động chính phủ sớm đưa ra mức giá mới. Nhưng chính quyền Bắc Kinh lại tuyên bố sẽ không thể tăng giá bán khí gas trong nước sớm được vì nếu giá khí gas trong nước tăng, kéo theo đó sẽ là lạm phát toàn quốc và điều này sẽ khiến Trung Quốc không thể hoàn thành các chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế theo như dự kiến.
Theo số liệu thống kê của Tập đoàn năng lượng CNPC ,trong năm 2010, tập đoàn này đã mất 5 tỷ ND tệ (785 triệu USD) do phải bán khí gas với giá rẻ hơn mức nhập khẩu từ các nước Trung Á.
Công ty Petrochina, một công ty con chuyên phụ trách phân phối các sản phẩm khí gas thành phẩm của CNPC ra thị trường tuyên bố, trong quý I năm 2012, công ty này đã lỗ hơn 10 tỷ ND tệ (khoảng 1,6 tỷ USD) do chính phủ vẫn tiếp tục giữ nguyên giá bán khí gas tại thị trường nội địa. Không chỉ bị thua lỗ vì giá khí gas thiên nhiên nhập khẩu đắt đỏ, PetroChina cũng tuyên bố mất khoảng 60 triệu ND tệ (9,5 triệu USD) nữa do nhập khẩu trực tiếp khí gas thành phẩm từ nước ngoài.
Nếu chính phủ tiếp tục không tăng giá khí gas trong nước, các công ty này sẽ buộc phải giảm, hoặc thậm chí ngừng nhập khẩu khí gas từ nước ngoài, bất chấp việc có thể bị trừng phạt, nếu không hoàn thành được những chỉ tiêu về sản lượng cung ứng mà chính quyền Bắc Kinh đã đề ra trước đó.
Liệu chính quyền Bắc Kinh có ý thức được những khó khăn mà ngành công nghiệp khí gas nước nhà đang vấp phải?
Hơn ai hết, chính quyền Bắc Kinh lại hiểu rất rõ về những khó khăn mà các công ty khai thác và sản xuất khí gas Trung Quốc vấp phải, nhưng họ không còn cách nào khác, quản lý một quốc gia khổng lổ với dân số đông nhất thế giới là một chuyện không hề đơn giản. Mỗi khi chính quyền Bắc Kinh quyết định thay đổi chính sách, dù là nhỏ nhất nhưng cũng có thể khiến mọi mặt đời sống người dân Trung Quốc bị xáo trộn và đôi khi có thể đem lại những hậu quả khôn lường nếu không được tính toán kỹ lưỡng.
Chính quyền Bắc Kinh tỏ ra thận trọng mỗi khi điều chỉnh giá bán khí gas trong nước. Lần điều chỉnh giá khí gas toàn quốc gần đây nhất là vào ngày 1/6/2010, Trung Quốc quyết định tăng giá khí gas thiên nhiên lên từ 925 ND tệ (145 USD) trên 1.000 mét khối (tcm) đến 1.155 (182 USD) trên 1.000 mét khối (tmc).
Nhằm tránh những ảnh hưởng khi điều chỉnh giá khí gas trên toàn quốc. Chính quyền Bắc Kinh quyết định chỉ điều chỉnh thí điểm giá khí gas tại một vài khu vực riêng biệt. Năm 2011, chính quyền Bắc Kinh quyết định nới lỏng quản lý với giá khí gas tại hai tỉnh là Quảng Đông và Quảng Tây, ở hai tỉnh này các công ty năng lượng Trung Quốc sẽ được phép bán giá khí gas phù hợp với chi phí sản xuất và nhập khẩu.
Sở dĩ chính quyền Bắc Kinh chọn hai tỉnh này làm thí điểm vì giá khí gas tại hai tỉnh này vốn đã cao hơn nhiều so với các khu vực khác của Trung Quốc, những ảnh hưởng nằm ngoài dự tính, khi các công ty năng lượng đột ngột tăng giá chắc chắn sẽ nằm trong tầm kiểm soát của chính phủ.
Như vậy là chính quyền Bắc Kinh đã có những bước chuẩn bị cho việc tăng giá khí gas trong giai đoạn tới. Cải cách giá bán khí gas phù hợp với giá cả thị trường là điều không thể tránh khỏi nếu Trung Quốc vẫn muốn phát triển ngành công nghiệp khí gas trong nước.
Tương lai của ngành công nghiệp khí gas Trung Quốc
Trước sức ép sử dụng nguồn năng lượng thân thiện với môi trường từ cả trong lẫn ngoài nước, buộc Trung Quốc cần lên kế hoạch và thực hiện ngay một chiến lược dài hạn sử dụng nguồn năng lượng thân thiện với môi trường và khí gas là lựa chọn ưu tiên hàng đầu vì hiệu suất sử dụng tốt, nguồn cung dồi dào, chi phi phát triển rẻ và thân thiện với môi trường.
Chính quyền Bắc Kinh hoàn toàn nhận thức rõ được những thách thức, khó khăn khi muốn phát triển ngành công nghiệp khí gas. Giới lãnh đạo Trung Quốc cũng hiểu rõ cốt lõi của vấn đề là muốn đạt được những bước tiến vượt bậc trong ngành công nghiệp khí gas thì quốc gia này cần phải tư nhân hóa ngành công nghiệp này. Nhưng “tự do hóa thị trường” và “loại bỏ cơ chế chính phủ kiếm soát giá” là yêu cầu đầu tiên, nếu Trung Quốc muốn các doanh nghiệp tư nhân cùng tham gia vào ngành năng lượng.
Ngay cả các doanh nghiệp quốc doanh nhận được rất nhiều ưu đãi từ chính quyền còn đang “sống dở, chết dở” vì giá cả thị trường bị chính phủ chi phối quá nhiều thì các doanh nghiệp tư nhân ít vốn, ít ảnh hưởng sẽ khó lòng mà chen chân vào được thị trường năng lượng vốn đã rất nhạy cảm của Trung Quốc.
Trong khi Trung Quốc phải đối mặt với rất nhiều khó khăn liên quan đến chi phí khai thác và sản xuất khí gas thì Mỹ, quốc gia kình địch của Trung Quốc lại rất thành công trong ngành công nghiệp khí gas. Giá khí gas của thị trường Mỹ bao giờ cũng rẻ hơn giá khí gas của thị trường quốc tế, thậm chí gần đây, giá khí gas thiên nhiên tại Quảng Đông và Quảng Tây trung bình là 12 USD trên 1 triệu đơn vị nhiệt Anh (BTU) gấp hơn 4 lần so với giá khí gas tại phiên giao dịch New York Stock Exchange, Mỹ là 2,83 USD trên 1 triệu BTU.
Giải thích về nguyên nhân trên, người ta có thể cho rằng, Trung Quốc đang nhập khẩu giá khí gas thiên nhiên quá cao từ các bạn hàng, hay nhu cầu khí gas của thị trường Trung Quốc là rất lớn, chắc chắn rằng các công ty năng lượng quốc tế sẽ nhận thấy Trung Quốc sẽ là một thị trường đầy tiềm năng, khi chính phủ quốc gia này quyết định tự do hóa thị trường khí gas trong nước.
Còn về phần Trung Quốc, có lẽ quốc gia này sẽ phải chấp nhận một thực tế là trong tương lai, Trung Quốc sẽ phải phụ thuộc lớn vào ngành năng lượng của các quốc gia khác, thậm chí là Mỹ, nếu muốn hoàn thành mục tiêu phát triển ngành công nghiệp khí gas trong nước.
                                                              

CẬP NHẬT THÔNG TIN THỊ TRƯỜNG HẰNG NGÀY NHANH CHÓNG BẰNG SMS Loại thị trường Cấu trúc mã lệnh Loại thị trường Cấu trúc mã lệnh Giá cà phê hằng ngày [background=#CCCCFF]GIACAFE[/font] gởi 8588 Giá dầu thô, xăng dầu Singapore OIL gởi 8788 Giá hạt tiêu hằng ngày HATTIEU gởi 8588 Giá xăng dầu trong nước XANGDAU gởi 8588 Giá vàng SJC GIASJC gởi 8588 Tỷ giá hối đoái TYGIA gởi 8588 Giá vàng thế giới GIAVANG gởi 8588 Giá cao su CAOSU gởi 8588