(24h.com.vn) - Sau những nỗ lực không thành "đại gia khổng lồ" ngành dầu khí BP đang đứng trước một nguy khủng khiếp phải tự bán mình.
Gây nên thảm họa “thủy triều đen” tồi tệ nhất lịch sử Mỹ, tập đoàn dầu khí BP đang điêu đứng khi những thất bại liên tiếp trong nỗ lực chặn dầu tràn đang đẩy “gã khổng lồ” này vào vòng lao lý và thậm chí có nguy cơ bị thâu tóm.
Thất bại nối tiếp thất bại
Từ khi xảy ra thảm họa nổ giàn khoan Deepwater Horizon xảy ra hôm 20/4, BP đã áp dụng nhiều biện pháp ngăn chặn dầu tràn như hút dầu loang trên biển, “bịt miệng giếng”…nhưng đều không thành công.
Đối với chiến dịch “bịt miệng giếng” với tràn đầy hy vọng của chính quyền Mỹ và BP, một chuyên gia kỹ thuật cho hay, BP buộc phải “bó tay” vì áp lực của khí và dầu từ giếng quá mạnh nên không thể bơm bùn lấp giếng được.
Ông cho biết thêm, các kỹ sư chưa hiểu hoàn toàn về cơ chế vận hành của ống khoan và hệ thống chống phun trào nên công việc càng khó khăn hơn. Sau ba ngày nỗ lực bơm tới 30.000 thùng bùn vào giếng nhưng các kỹ sư vẫn không chặn được dòng dầu tràn ra.
“Phần lớn những gì chúng tôi bơm vào đều bị đẩy ra. Các kỹ sư tỏ rõ sự thất vọng còn cấp quản lý thì tức giận”, kỹ sư giấu tên này chia sẻ.
Sau đó, một nắp bịt bê tông nặng 120 tấn được sử dụng nhưng thất bại vì khí gas vẫn thoát ra và làm đông cứng ống dẫn. Ý định sử dụng ống hút để vét dầu tràn ra cũng không thành vì chỉ hút được một phần nhỏ lượng dầu tràn.
Các nỗ lực chặn dầu tràn của BP liên tiếp thất bại.
Không nản chí, giới chức BP tiếp tục thử sức với một kế hoạch mạo hiểm mới. Tuy nhiên, ngay từ những ngày đầu thực hiện, chiến dịch mới đã gặp sự cố. Ngày 3/6, khi một robot đang cắt đoạn đường ống dẫn dầu bị rò rỉ thì chiếc cưa bịt kim cương bị gãy và mắc kẹt. Phải mất một thời gian các chuyên gia BP mới lấy được chiếc cưa gãy ra và quyết định chuyển sang phương án khác.
Phát biểu với báo giới, đại diện BP cho biết sẽ không dùng cưa mà sử dụng cánh tay robot khổng lồ để cắt đoạn đường ống rò rỉ nằm sâu hơn 1.500 m dưới biển. BP quyết định tiếp tục kế hoạch mạo hiểm này vì cơ hội thành công của nó vẫn cao hơn so với các biện pháp đã thực hiện.
Khi công đoạn cắt đường ống rò rỉ hoàn tất, BP sẽ gắn một nắp đậy hình phễu có thể chứa và dẫn dầu vào chỗ vừa cắt, sau đó chuyển dầu rò rỉ lên một tàu ở phía trên.
Biện pháp mới này được đánh giá cũng có độ rủi ro cao. Khi ống dẫn dầu vừa được cắt, lượng dầu đổ ra biển còn có thể tăng 20% và tình trạng này có thể kéo dài 4 - 7 ngày trong khi nắp chặn dầu đang được vít chặt.
Tuy nhiên, tới thời điểm này, đây là biện pháp khả thi nhất trong khi chờ đợi hai giếng khoan thay thế (để chứa dầu và giảm áp suất cho giếng bị rò rỉ) được khoan xong vào tháng 8 tới. Giếng khoán thay thế này được đào xiên chéo với giếng đang tràn hiện tại và từ đó, BP có thể bơm bùn và bê tông nhằm chặn lại dòng dầu tràn.
Trước những thất bại liên tục của BP trong khi mỗi ngày lại có thêm hàng chục km bờ biển bị ô nhiễm, sự tức giận của người dân vùng ven biển bang miền Nam nước Mỹ ngày càng tăng.
Từ những cách thức uyên bác cho tới dân dã, từ nhẹ nhàng cho tới lộ liễu, người dân Mỹ đang thể hiện sự tức giận và thậm chí khinh miệt đối với hành vi làm ảnh hưởng môi trường của đại gia dầu mỏ BP qua sự việc tràn dầu ở vịnh Mexico hiện nay. Ước tính, thảm họa này gây thiệt hại cho BP khoảng 1 tỷ USD.
Ngoài ra, số tiền bồi thường ước tính cho việc môi trường bị hủy hoại trầm trọng tại vịnh Mexico đang tăng vùn vụt, nhất là khi dầu tiếp tục tràn ra mỗi giờ.
Chính phủ Mỹ ước tính có từ 12.000 đến 19.000 thùng dầu tràn ra vịnh mỗi ngày, so với ước tính ban đầu của BP là 5.000 thùng. Với mức tràn này, sự cố tại vịnh Mexico nghiêm trọng hơn vụ tràn dầu năm 1989 tại vùng biển thuộc bang Alaska, Mỹ.
Các chuyên gia lo ngại rằng, việc tồn tại trong nước sẽ khiến các phân tử hóa học của dầu có thể bị hòa lẫn với các thực vật biển cũng như các chất dinh dưỡng, ảnh hưởng nghiêm trọng tới nguồn thức ăn cho các loài sinh vật biển khác. Bên cạnh đó, lượng dầu loang cũng có thể gây ra các tác động xấu tới nguồn nước, làm hủy hoại môi trường oxy của dải san hô ngầm ngoài vịnh Mexico.
Tương lai phải “bán mình”
Từ ngày 20/4 cho tới nay, giá cổ phiếu BP giảm 34%, quét đi hơn 40 tỷ bảng Anh (khoảng 58 tỷ USD) giá trị của công ty này. Và nó khiến hãng dầu lừng danh thế giới có thể phải đối mặt với một cuộc đấu tranh để giữ được tính độc lập như hiện nay.
Nhiều nhà đầu tư cho rằng, giá cổ phiếu hiện giờ đủ rẻ và có thể tạo nên một sức hút muốn thâu tóm. “Giá trị thị trường của BP trên thực tế bị ăn mòn quá, do vậy đó có thể là mục tiêu của một ý đồ thâu tóm”, Dirk Hoozemans, nhà đầu tư tại Robeco Group Rotterdam nhận định.
Nhà phân tích của ngân hàng Na Uy, ông Guzman Halle trong một báo cáo cũng cho rằng: “Khả năng BP bị mua lại là 10% - 20%. Người thu mua tiềm năng duy nhất chính là tập đoàn dầu khí Shell của Hà Lan”.
Tương lai đen tối đang chờ đón BP.
Bên cạnh đó, theo giới phân tích, BP còn có thể bị buộc phải bán một số tài sản có giá trị nhất, bao gồm cổ phần của mỏ dầu lớn nhất tại Mỹ nhằm huy động vốn dùng để thanh toán chi phí ngăn chặn rỏ rỉ và các khoản tiền phạt.
Ông Douglas Ober, giám đốc điều hành của Quỹ dầu mỏ Anh nhận định, 26% quyền cổ phần của BP tại mỏ dầu trên vịnh Prudhoe, Alaska và một số tài sản khác có thể thu hút sự quan tâm của các nhà thu mua như tập đoàn dầu mỏ khí đốt Trung Quốc CNPC, các công ty dầu mỏ phương Tây và tổng công ty Hess.
Trong khi đó, theo báo cáo của Credit Suisse, chi phí xử lý tràn dầu của BP có lên tới 15 tỷ – 23 tỷ USD, thêm vào đó là phí bồi thường 14 tỷ USD, nguy cơ lợi tức cổ phần của BP sụt giảm cũng đang gia tăng.
“Vận đen” chưa dừng lại ở đó, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Eric Holder hôm 1/6 thông báo , Chính phủ liên bang mở cuộc điều tra dân sự và hình sự về vụ tràn dầu trên vịnh Mexico.
Ông Holder khẳng định, các cơ quan chức năng Mỹ sẽ theo dõi chặt chẽ diễn biến tình hình và sẽ áp dụng các biện pháp mạnh nếu phát hiện bất kỳ hành động nào vi phạm pháp luật, song ông không tiết lộ chi tiết về các cáo buộc cũng như đối tượng của cuộc điều tra.
Một số nhà phân tích thậm chí còn ước đoán tổng chi phí mà BP phải đối mặt trong vụ điều tra hình sự và các vụ kiện dân sự sau đợt này có thể lên tới 40 tỷ USD - một con số gần tương ứng với sự sụt giảm 50 tỷ USD giá trị thị trường cổ phiếu BP thời gian qua.
Mới đây nhất, các hãng xếp hạng tín dụng chủ chốt thế giới tiếp tục giáng thêm một đòn vào "người khổng lồ" này khi quyết định hạ thấp hạng tín dụng của BP. Theo đó, Fitch Ratings đánh tụt hạng tín dụng của BP từ AA+ xuống AA và đưa BP vào diện theo dõi có vấn đề do những nguy cơ nảy sinh từ sự cố tràn dầu.
Trong báo cáo của mình, Fitch đã nhấn mạnh đến những rủi ro đối với cả hoạt động tài chính và kinh doanh của BP tiếp tục gia tăng sau vụ nổ giàn khoan dầu Deepwater Horizon ở vịnh Mexico hôm 20/4.
Như vậy, dù phải đổ bao nhiêu công sức và tiền của, BP cũng phải nỗ lực hết sức để bịt giếng dầu, nếu không một kết cục bị thâu tóm sẽ nhanh chóng đến với tập đoàn dầu khí này.