Đại học Việt Nam cần sự đột biến để gia nhập đẳng cấp quốc tế
TTO - Đọc các ý kiến trên diễn đàn giáo dục cũng như trên báo Tuổi Trẻ và các báo khác, tôi xin góp một số suy nghĩ của riêng tôi cho nền giáo dục nước nhà, với mong mỏi có thể 10 năm sau chúng ta sẽ có một số đại học (ĐH) đạt chuẩn quốc tế, có một nền giáo dục hiện đại đạt chuẩn quốc tế cũng như đào tạo được nguồn nhân lực cấp cao cho nước nhà.
1. Chiến lược: Ưu tiên tập trung xây dựng 10 trường theo tiêu chuẩn quốc tế tại 3 vùng trên cả nước.
Chúng ta chọn lọc ra 10 trường phân bổ cả 3 khu vực Bắc Trung Nam trên cả nước và được quy hoạch để tránh sự mất cân đối về nhân lực giữa các vùng này và vùng khác. Các trường này sẽ đào tạo các ngành mũi nhọn hiện nay của xã hội hiện đại như công nghệ thông tin, sinh học, hoá học, luyện kim, công nghệ cao, sinh học phân tử, xây dựng, điện tử, vật liệu mới… Đây là 10 trường có tầm vóc chiến lược về nhân sự của quốc gia để bảo đảm rằng 10 năm sau ta có các trường theo chuẩn quốc tế.
Chúng ta có thể chọn các trường khu vực phía bắc có sở trường về cơ khí, xây dựng, sinh học, ngược lại miền trung tập trung vào các ngành như hóa dầu và kỹ thuật, vật liệu, sinh hoá học. Miền nam tập trung vào các ngành thương mại, điện tử, công nghệ cao… các trường này được sự giám sát trực tiếp của Quốc Hội. Mô hình hoạt động của các trường này và chương trình được xây dựng theo mẫu của Âu Mỹ, chỉ có một số môn bắt buộc thì học theo chương trình của Việt Nam như lịch sử và xã hội.
2. Nhân sự: Ban giảng viên của 10 trường này được thuê trực tiếp từ các ĐH lớn trên thế giới.
Để đảm bảo có tính đột phá trong giảng dạy và học thuật, chúng ta chấp nhận bước đầu thuê tất cả các giáo sư có uy tín trên thế giới về dạy tại các trường này, chúng ta cũng có thể kêu gọi Việt kiều là các nhà trí thức lớn, các nhà khoa học hàng đầu hiện nay đang làm việc tại các phòng thí nghiệm và trong các tập đoàn lớn trên thế giới về nước để đóng góp vào chương trình giảng dạy, đào tạo nhân tài cho nước nhà.
Tôi tin chắc rằng với chính sách riêng cho các trường này, các nhà khoa học của chúng ta đang làm việc khắp nơi trên thế giới sẽ sẵn sàng tham gia đóng góp tích cực cho công cuộc xây dựng tài nguyên nhân sự cho quốc gia. Các giảng viên trong nước muốn giảng dạy trường này phải được xét tuyển một cách công bằng và công khai. Phải dạy bằng ngoại ngữ và phải có bằng cấp được quốc tế công nhận. Tuyệt đối không lựa chọn giảng viên theo kiểu ban phát, quen biết và gởi gắm.
3. Tiêu chí: Xây dựng hệ thống đánh giá chỉ tiêu đầu vào theo tiêu chuẩn đánh giá của Âu Mỹ.
Không cần thi cử nặng nề phức tạp mà chỉ qua xét tuyển giống theo hệ thống của các trường loại A của Mỹ. Cần lập ra một ban giáo sư để thẩm định, tuyển chọn và xét tuyển sinh viên trực tiếp từ các trường phổ thông. Các vị Giáo sư này sẽ chịu trực tiếp về chất lượng sinh viên do chính họ tuyển vào, đồng thời chúng ta cũng xây dựng một ngân hàng câu hỏi để đánh giá năng lực của sinh viên giống như bản ngân hàng câu hỏi GRE của các trường ĐH lớn trên thế giới để kiểm tra năng lực Nghiên cứu sinh trước khi xin vào học ở trường đó.
Tất cả sinh viên theo học trường này phải học bằng ngoại ngữ, hoặc là Pháp ngữ hoặc Anh ngữ và ngoại ngữ phải được đánh giá theo hệ thống của các nước bản địa, chẳng hạn tiếng Anh thì phải dùng hệ thống TOEFL hoặc IELTS để kiểm tra năng lực ngoại ngữ đầu vào của sinh viên.
4. Chương trình và Chất lượng: Giáo trình và Chất lượng sẽ do Ban Giáo sư chuyên trách đảm nhiệm và chịu trách nhiệm trước Quốc hội, giống như VEF hoặc Full Bright của Hoa Kỳ.
Hội đồng giáo sư này có chức năng biên soạn giáo trình cũng như đề ra cách thức kiểm tra chất lượng để đạt được chuẩn chất lượng ngang bằng với các nước lớn trên thế giới. Ban đầu có thể tham khảo từ các ĐH lớn Havard, Priceton, Berkeley, Oxford, Tulon, ĐH Lomonoxop của Nga…
Chất lượng của 10 trường này được giám sát theo hệ thống chất lượng của các nước tiên tiến trên thế giới, liên thông trực tiếp với các ĐH lớn trên trên toàn cầu, và do Ban giám khảo chuyên trách này đảm nhiệm, Bộ GD-ĐT không nên ôm đồm việc này vì hiện nay Bộ không đủ năng lực thật sự để quản lý các trường theo tiêu chuẩn quốc tế.
5. Kinh phí: Kinh phí hoạt động của các trường này do quốc hội cấp.
Đây là bài toán về chiến lược nhân sự cho nước nhà trong thế kỷ 21, do vậy quốc hội không nên tiếc tiền và phải làm gấp, làm nhanh và làm một cách chắc chắn, cẩn thận thì mới mong tiến kịp trình độ các nước trên thế giới.
6. Thực hành và thực tiễn.
Song song với việc hình thành 10 trường ĐH có tính chiến lược này, quốc hội cần bỏ tiền ra xây 3 khu liên hợp thí nghiệm đặc chủng theo tiêu chuẩn Âu Mỹ, tuyệt đối không xây theo tiêu chuẩn của sân Mỹ Đình để đáp ứng yêu cầu dạy và thực hành cho các trường này. Tất cả các phát minh sau này được chia sẻ theo tỉ lệ mà các nuớc đang làm hoặc nhà nước mua lại của người phát minh và bảo hộ, hoặc các nhà phát minh sẽ tự liên kết với các công ty để phát triển ý tưởng của mình và trả lại phần trăm cho các viện nghiên cứu để các viện nghiên cứu có kinh phí tiếp tục hoạt động.
Theo tôi thì chỉ khi nào làm tốt các chính sách chiến lược về giáo dục và con người thì chúng ta mới mong uớc Việt Nam sẽ có nhà Nobel trong tương lai. Và Việt Nam mới có cơ hội gia nhập vào các đội ngũ những nước tiên tiến trên thế giới. Với kinh nghiệm và hiểu biết của mình, tôi tin chắc Việt Nam sẽ có một hệ thống giáo dục đạt chuẩn quốc tế trong nay mai và được các nước lớn trên thế giới công nhận. Họ không còn coi ta như những chú thợ bậc cao mà công nhận là ta có ĐH ngang bằng với nước họ.
Làm được điều này là một phần vì tự hào dân tộc Việt Nam, một phần vì đầu tàu kinh tế nước nhà cần những con người thực sự có đủ trình độ và kỹ năng để đáp ứng cho nhu cầu phát triển kinh kế của nước nhà trong thế kỷ 21 này.
(Nguồn website đại học bách khoa Danang 🔒 Bấm Cảm ơn hoặc Trả lời để xem Link