Năm 2011 là một năm có nhiều bất ổn trên thị trường năng lượng toàn cầu. Chính trị bất ổn, xung đột bạo lực và một “mùa xuân Arab” lan tràn khắp Trung Đông và Bắc Phi đã ảnh hưởng đến các nguồn cung cấp dầu mỏ và khí đốt, làm sụt giảm sản lượng dầu khí ở một loạt nước thuộc khu vực này và khiến cho thế giới mất đi một lượng lớn dầu mỏ của Libya trong một thời gian do khai thác dầu khí gần như bị đình trệ trong hơn 8 tháng nội chiến ở quốc gia Bắc Phi.
Hoạt động khai thác dầu mỏ ở Libya gần như bị đình trệ trong 8 tháng nội chiến
Bên cạnh đó, thảm họa hạt nhân Fukushima ở Nhật Bản đã dẫn đến những thay đổi đáng kể trong mô hình cung cấp năng lượng trên thế giới. Mặc dù có thể còn có những ý kiến khác nhau nhưng có đến hơn 60% số người ngày hôm nay đã quay lưng với điện hạt nhân. Những cú sốc này cộng với căng thẳng chính trị liên quan đến Iran đã đẩy giá năng lượng thế giới lên cao rất nhiều và lần đầu tiên trong lịch sử, giá dầu đã đạt đến mức kỷ lục trung bình trên 100USD/thùng.
Trong xu hướng dài hạn, tốc độ tăng trưởng tiêu thụ năng lượng toàn cầu là 2,5%, gần bằng mức trung bình trong lịch sử và các nền kinh tế mới nổi tiếp tục mở rộng thị phần trong tổng số nhu cầu toàn cầu. Nhu cầu năng lượng của 34 nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) năm ngoái đã giảm 0,8% trong khi ở các nền kinh tế mới nổi lại tăng trưởng 5,3%.
“Khi chúng ta tìm cách quản lý sự gián đoạn ngắn hạn và đáp ứng nhu cầu dài hạn, chúng ta nên nhớ rằng thị trưởng mở có thể là một đồng minh mạnh mẽ”, ông Bob Dudley, Giám đốc điều hành của Tập đoàn dầu khí BP – một trong gã khổng lồ năng lượng của thế giới nhận định. Thế giới cần những thị trường linh hoạt để đối phó với sự gián đoạn như đã xảy ra trong năm 2011. Thực tế qua thời gian cho thấy, thị trường dẫn dắt các phản ứng dây chuyền của sự cạnh tranh, đổi mới và tăng trưởng và từ đó tạo ra các nguồn cung cấp năng lượng an toàn với giá cả phải chăng mà các chính phủ và người tiêu dùng đang tìm kiếm.
Cuộc cách mạng năng lượng từ đá phiến đã giúp cho giá khí đốt ở Hoa Kỳ rẻ hơn một nửa so với trước kia và giảm được giá dầu
“Tin tốt là ngày nay, chúng ta đang thấy một loạt các khu vực mà ở đó quá trình cạnh tranh, đổi mới và tăng trưởng đã và đang tạo ra kết quả. Chúng bao gồm: khí đá phiến, dầu khí nước sâu, dầu nặng và nhiên liệu sinh học tiên tiến”, ông Dudley nói.
Dudley nêu bật ví dụ của Hoa Kỳ, nơi mà cuộc cách mạng năng lượng từ đá phiến đã giúp cho giá khí đốt ở nước này rẻ hơn một nửa so với trước kia và giảm được giá dầu. Ngoài ra, khai thác dầu khí từ đá phiến còn đưa Hoa Kỳ trở thành quốc gia ngoài OPEC có mức tăng sản lượng dầu mỏ lớn nhất trong 3 năm liên tiếp.
Theo ông Dudley, kinh nghiệm của Hoa Kỳ cho thấy “một môi trường mở và cạnh tranh sẽ thúc đẩy đổi mới công nghệ và “mở khóa” các nguồn tài nguyên. Các nhà hoạch định chính sách nên làm theo mô hình này và khuyến khích cạnh tranh ở bất kỳ lĩnh vực nào có thể. Quá trình này cũng “hỗ trợ an ninh năng lượng bằng cách tho phép các quốc gia phát triển các nguồn lực trong nước và làm cơ sở cho một thị trường toàn cầu năng động”.
Linh Phương (Theo Reuters)