Trung Quốc đẩy mạnh phát triển kinh tế biển giữa lúc tranh chấp lãnh hải khu vực đang leo thang

- Chính quyền trung ương Trung Quốc vừa yêu cầu chính quyền địa phương các vùng ven biển đẩy mạnh việc hướng ra biển để đạt được sự tăng trưởng mới.







Tân Hoa Xã ngày 30/8 đưa tin, tất cả các chính quyền khu vực ven biển và phía Đông Trung Quốc, trừ thành phố Thượng Hải, đã công bố các kế hoạch đầu tư nhằm phát triển các dự án liên quan đến biển như đánh bắt cá, dịch vụ du lịch biển, vận tải biển và thăm dò dầu mỏ và khí đốt ngoài khơi nhằm ổn định nền kinh tế địa phương. Họ hy vọng rằng cái gọi là "nền kinh tế biển" sẽ đóng góp cho Tổng Sản phẩm Quốc nội (GDP) khoảng 7,05 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 1,11 nghìn tỷ USD) vào năm 2015 - một mục tiêu cao hơn rất nhiều so với con số 4,55 nghìn tỷ nhân dân tệ mà nền kinh tế biển đã đóng góp trong năm ngoái cho Trung Quốc.

Tỉnh giàu có nhất miền Nam Trung Quốc là Quảng Đông đã lên kế hoạch thực hiện 177 dự án đầu tư then chốt trong các lĩnh vực liên quan tới biển, với mục đích đạt sản lượng kinh tế trị giá 1,5 nghìn tỷ nhân dân tệ vào năm 2015, sau khi GDP của tỉnh chỉ tăng 7,4% trong hai quý đầu năm nay.

Các kế hoạch đầu tư vào kinh tế biển đầy tham vọng của các chính quyền địa phương diễn ra trong bối cảnh các khu vực định hướng xuất khẩu như Quảng Đông, Thượng Hải và Chiết Giang có tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm nhất trong cả nước (tính cả các khu tự trị). Một quan chức phụ trách kế hoạch kinh tế tại tỉnh Chiết Giang nói: "Do không có các khoản đầu tư hiệu quả, chúng tôi khó có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng hàng năm". Quan chức này đề nghị giấu tên với lý do các khoản đầu tư của chính quyền nhiều khi bị dư luận chỉ trích là quá phi lý.

Sự suy yếu của ngành xuất khẩu tại Chiết Giang trong nửa đầu năm nay đã buộc chính quyền địa phương tìm kiếm các hướng tăng trưởng khác. Xuất nhập khẩu hai quý đầu năm của tỉnh chỉ tăng 3,5% so với năm 2011. Quan chức giấu tên nói trên cho biết: "Trong hoàn cảnh như vậy, sự phát triển của kinh tế biển có thể trở thành một phần động lực thúc đẩy tăng trưởng, như những gì mà ngành xuất khẩu từng làm được".

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu những kế hoạch đầy tham vọng này có hiệu quả đối với mọi khu vực hay không. Các nhà phân tích cho rằng những kế hoạch rập khuôn sẽ có khả năng dẫn tới hệ quả là cơ sở vật chất được xây dựng thừa thãi, các sản phẩm giá trị thấp và gây ra sự cạnh tranh khốc liệt giữa các khu vực. Đây cũng là tình trạng từng xảy ra trong ngành công nghiệp đóng tàu tại Trung Quốc.

Cuộc khủng hoảng trong ngành công nghiệp đóng tàu của Trung Quốc đã bùng nổ năm 2005, sau khi nguồn vốn đầu tư thúc đẩy sự tăng trưởng quá mạnh mẽ của các doanh nghiệp đóng tàu tại các vùng ven biển và dẫn tới việc quá tải nguồn cung trên thị trường.

Theo giới quan sát, việc Trung Quốc gia tăng phát triển kinh tế biển vào thời điểm hiện nay sẽ càng làm cho nguy cơ xung đột giữa Trung Quốc với khác nước trong khu vực tăng cao. Thực tế cho thấy, lượng hải sản ven bờ ở các tỉnh ven biển của Trung Quốc đã bị khai thác kiệt quệ, muốn tăng trưởng ngành khai thác hải sản, Trung Quốc buộc phải xua thuyền đi đánh bắt xa bờ, thậm chí là sang cả vùng lãnh hải của nước khác để đánh bắt trộm. Tình trạng này đã diễn ra trong suốt thời gian gần đây, đặc biệt là sự kiện Trung Quốc xua hàng chục nghìn tàu đánh cá xuống Biển Đông hồi đầu tháng 8 vừa qua.