Trước nhiều vụ cháy nổ xe liên tục xảy ra khiến đông đảo dư luận quan tâm và lo lắng, đặc biệt câu trả lời chưa rõ ràng về nguyên nhân cháy xe từ phía các cơ quan chức năng khiến người dân chưa an tâm, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Chế biến Dầu khí (PVPro) – Viện Dầu khí Việt Nam – đã tiến hành khảo sát và nghiên cứu đánh giá về hiện tượng trên.
Theo ông Phan Minh Quốc Bình, Giám đốc PVPro, Trung tâm đã tiến hành khảo so sánh con số thống kê cháy nổ xe ở Việt Nam và thế giới, nghiên cứu tài liệu về ảnh hưởng của các phụ gia oxygenates và antioxygenates và lấy mẫu phân tích thực nghiệm.
PVPro đã nghiên cứu thống kê số vụ cháy nổ xe ở ba cường quốc là Mỹ, Anh và Thụy Điển. Theo đó, Mỹ trung bình có 267.000 vụ cháy xe/năm trong thời gian từ
🔒 Bấm Cảm ơn hoặc Trả lời để xem SĐT/Liên hệ (trên tổng số khoảng 254 triệu xe đăng kí và chiếm 93% tổng các phương tiện bị cháy). Như vậy, Mỹ có tỉ lệ xe cháy/tổng số xe đăng kí là khoảng 0,1%, với trung bình 31 vụ cháy xe/giờ và 01 người chết/ngày do cháy xe.
Tại Anh, năm 2007có số vụ cháy xe thấp nhất trong vòng 13 năm (tính đến 2007), giảm 14% so với năm 2006, nhưng vẫn có tới 50.800 xe cháy, trong đó có 78% là xe ô tô con, 8% xe tải, 3% xe lớn. Tỉ lệ cháy xe trên tổng xe đăng kí của Anh là 0,1 – 0,2%. Tại Thụy Điển, thống kê riêng cháy xe buýt – phương tiện có thể gây ảnh hưởng tới nhiều người, với trung bình 1.242 xe buýt đăng kí mới hàng năm và 13.710 xe sử dụng hàng năm, tỉ lệ cháy xe trong giai đoạn 1999 – 2009 lên tới 0,9%, riêng năm 2009 là 1,1%. Hầu hết nguyên nhân cháy xe buýt là từ buồng máy.
Một chiếc xe máy sau khi bị bốc cháy tại quận Phú Nhuận, TP HCM (ảnh: Nguyễn Đức).
Qua nghiên cứu các vụ cháy nổ xe ở ba quốc gia này, PVPro nhận định, nguyên nhân cháy xe chủ yếu do rò rỉ xăng trên bề mặt quá nóng, do lỗi của quá trình sửa chữa, bảo trì, bảo dưỡng trước đó, trong đó 90% là do cẩu thả của thợ và quá trình sửa chữa, các nguồn cháy chủ yếu là từ máy phát điện, động cơ khởi động, ống dẫn nóng…, vị trí cháy chủ yếu ở khu vực động cơ, hộp số… với tỉ lệ cháy xe khá cao. Một số nghiên cứu ở nước ngoài cũng cho thấy, nguyên nhân cháy xe chủ yếu do động cơ, hỏng hóc, chập điện, đặc biệt không tìm thấy nguyên nhân do nhiên liệu.
Trở lại với số vụ cháy xe ở Việt Nam, nhóm nghiên cứu đã thống kê chi tiết số vụ cháy xe từ hai nguồn báo chí và Cục Phòng cháy chữa cháy (PCCC) – Bộ Công an. Theo đó, Cục PCCC thống kê năm 2010 có 126 vụ cháy nổ xe, năm 2011 có 196 vụ. Các cơ quan báo chí năm 2010 đưa 65 vụ, năm 2011 đưa 75 vụ. Nhóm nghiên cứu đưa ra nhận xét, nguyên nhân cháy (chủ yếu do chập điện, va chạm), nguồn cháy, vị trí cháy… trong các vụ cháy nổ xe ở Việt Nam không khác biệt so với thế giới, đồng thời không tìm thấy nguyên nhân cháy do nhiên liệu. Con số thống kê vụ cháy tăng từ 126 năm 2010 lên 196 năm 2011 của Cục PCCC khá logic với sự gia tăng phương tiện. Còn số vụ cháy nổ xe trên báo chí ghi nhận rất cao kể từ sau vụ cháy nổ xe gây chết người ngày 1/12/2011 tại Bắc Ninh.
Đặc biệt, nếu so với tổng số phương tiện đăng kí (gồm 1,27 triệu ô tô, xe khách, 32 triệu xe máy năm 2010 và 1,43 triệu ô tô, xe khách, 35 triệu xe máy năm 2011), Việt Nam có tỉ lệ trung bình 0,01 % cháy xe ô tô/xe khách, tỉ lệ cháy xe máy còn thấp hơn nữa, khoảng 0,000072%; trong khi tỉ lệ cháy xe trung bình ở Mỹ là 0,1%, Anh là 0,1-0,2%, Thụy Điển riêng xe buýt là 1,1%.
Theo PVPro, tỉ lệ cháy xe ở Việt Nam thấp hơn 10 lần Anh, Mỹ, Thụy Điển. Tỉ lệ cháy xe rất thấp đối với xe máy trong khi Việt Nam là nước có thị trường xe máy lớn thứ 4 thế giới (sau Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia).
Nhóm nghiên cứu của PVPro còn tiến hành lấy 07 mẫu xăng đại diện tại các cây xăng từng có xe cháy nổ đổ xăng, mẫu xăng chính thống, cây xăng tư nhân, mẫu xăng nguồn gốc không rõ ràng và một mẫu xăng E5 để tiến hành phân tích, nhưng không phát hiện nguyên nhân cháy từ nhiên liệu. Nhóm đã tiến hành nghiên cứu tài liệu về khả năng gây cháy nổ xe từ các phụ gia oxygenates và antioxygenates. Theo đó, không ghi nhận các phụ gia phổ biến, có thể bị pha trộn gây gian lận thương mại, có khả năng làm giảm nhiệt độ cháy hoặc gây ăn mòn, trương nở vật liệu… dẫn đến cháy xe.
Như vậy, theo ông Phan Minh Quốc Bình, điều quan trọng nhất sau nghiên cứu và khảo sát này, là có thể kết luận hiện tượng cháy xe ở Việt Nam không phải là bất bình thường. Nhiên liệu không phải là nguyên nhân gây cháy xe, trong đó xăng sinh học E5 sử dụng hiện tại và E10 trong tương lai, lại càng không phải là nguyên nhân. Người dân nên tìm hiểu những nguyên nhân gây cháy xe nói trên để phòng vệ cho bản thân hơn là hoang mang, lo lắng một cách chưa có căn cứ khoa học.
Thanh Loan